Praktykujemy cykliczne picie kawy w redaktorskim towarzystwie, a taka kawa smakuje wyjątkowo, gdy doprawi się ją branżowymi dyskusjami. Jeździmy po Polsce, i to w różnym celu – na przykład żeby analizować dialogi albo szukać tego słynnego chrząszcza w szczebrzeszyńskiej trzcinie… To znaczy: żeby wziąć udział w festiwalu języka polskiego. Co jeszcze robimy? Przeczytaj podsumowanie 2025 roku i przekonaj się, że Akademia Redaktora to znacznie więcej niż szkolenia online.

Z tego artykułu dowiesz się, co się działo w Akademii Redaktora w 2025 roku, czyli:

• czego uczyliśmy online;
• w jakich wydarzeniach branżowych offline braliśmy udział;
• jak przebiegały spotkania z cyklu Redaktorzy przy kawie (i ile ich było);
• jakie teksty Akademii i o Akademii możesz przeczytać w sieci.

Szkolenia i kursy online – nie tylko dla redaktorów

Akademia Redaktora wyrosła z marzenia o przestrzeni, w której obecni i przyszli redaktorzy mogliby zdobywać kompleksową wiedzę i umiejętności przydatne w realiach współczesnego rynku. Organizowanie praktycznych, nowoczesnych szkoleń i kursów dla redaktorów pozostaje naszą główną misją, a w 2025 roku realizowaliśmy ją szczególnie intensywnie. Co więcej, skorzystali na tym nie tylko redaktorzy!

1. Przekład jako efekt pracy tłumacza i redaktora

Wskoczyć w sam środek procesu wydawniczego i zobaczyć, jak powstają nowe edycje klasyki literatury – takie rzeczy tylko z Jakubem Jedlińskim! Nasz ekspert, nagradzany tłumacz z języków angielskiego i francuskiego, pokazał nam od kulis, jak tworzył nowy przekład „Wysp na Golfsztromie” Ernesta Hemingwaya. Podczas szkolenia analizowaliśmy fragmenty przekładu Jakuba z wersją sprzed półwiecza, i to podwójnie: z perspektywy tłumacza i z punktu widzenia redaktora przekładu. To drugie podejście pomagała uczestnikom odkrywać Monika Tańska – redaktorka, twórczyni AR. Dyskutowaliśmy o decyzjach językowych tłumaczy oraz o tym, po co, dla kogo i jak się robi nowe przekłady książek. Na tym tle omawialiśmy przebieg współpracy redaktora z autorem przekładu – rozważaliśmy obowiązki i możliwości redaktora współpracującego z tłumaczami literatury.

Szkolenie „Hemingway – spojrzenie podwójne. Przekład jako efekt pracy tłumacza i redaktora” spotkało się z tak pozytywnym odbiorem, że nie mogliśmy poprzestać na jednej edycji. Poza styczniową odbyła się także kwietniowa, a następne są w planach. Zapisz się na listę zainteresowanych, by otrzymać powiadomienie o kolejnym terminie!

2. Prosty język – ciąg dalszy działań z 2024 roku

W październiku 2024 roku w Akademii Redaktora odbył się webinar „Prosty język – moda czy nowy standard?”. Naszym gościem była Marta Smyrska z agencji Contelia. Ekspertka zaprosiła oglądających do zgłaszania się na staż w jej firmie. Efekt? 15 zgłoszeń, rozmowy z 5 kandydatkami i przyjęcie 2 z nich, a dodatkowo kod rabatowy dla społeczności AR na styczniowe szkolenie „Wstęp do prostego języka”, organizowane przez agencję. Uwielbiamy takie niespodzianki – bo rozwój zawodowy to także korzystanie z nieoczekiwanych okazji i budowanie branżowej sieci kontaktów.

Temat prostego języka wraca jak bumerang – nie tylko w Akademii Redaktora, lecz także w przestrzeni publicznej. Jeszcze o tym wspomnimy, gdy będziemy Ci opowiadać o wydarzeniach branżowych z 2025 roku (poniżej).

3. Polszczyzna wzorcowa – przygotowanie do zawodu redaktora językowego

Zaczęło się od krótkiego wykładu eksperckiego: „Redakcja w praktyce – myślnik eliptyczny”. Potem było 14 tygodni intensywnej nauki pod opieką jednego z najlepszych ekspertów w dziedzinie wzorcowej polszczyzny, aż wreszcie – staż w redakcji portalu internetowego i otwarte drzwi do dalszego rozwoju kariery. Tak może wyglądać początek redaktorskiej ścieżki zawodowej, o czym świadczą historie absolwentów kursu „Polszczyzna wzorcowa w praktyce redaktora”.

Ten kompleksowy program edukacyjny online, opracowany i prowadzony przez dr. Tomasza Karpowicza, odbył się w Akademii Redaktora już po raz drugi. Uczestnicy tegorocznej edycji mają za sobą 15 godzin wykładów, 18 godzin praktycznych warsztatów redaktorskich, 10 zestawów zadań, 6 godzin omawiania ćwiczeń z Moniką Tańską oraz trudny egzamin, kończący się uzyskaniem certyfikatu. Każdy absolwent otrzymał informację zwrotną i wskazówki dotyczące dalszego rozwoju zawodowego.

Kurs trwał od lutego do maja, ale najlepsi absolwenci na tym nie poprzestali. Monika Tańska przygotowała bonus dla osób, które podczas egzaminu uzyskały najwyższe wyniki: staż w redakcji portalu Demagog.

Kliknij tutaj, aby dowiedzieć się więcej o kursie „Polszczyzna wzorcowa w praktyce redaktora” – m.in. poznać program, przeczytać opinie absolwentów oraz zapisać się na listę zainteresowanych kolejną edycją.

4. Redakcja utworów literackich – droga do specjalizacji

Co musi umieć redaktor, by współpracować z autorami i wydawcami tekstów literackich? Justyna Karolak – redaktorka, pisarka, ekspertka Akademii Redaktora – pomaga nie tylko znaleźć odpowiedź na to pytanie, lecz także spojrzeć na redagowanie literatury szerzej.

• Kurs redakcji merytoryczno-literackiej

Czym jest świadome czytanie? Czym jest świadome redagowanie? Czy intencje autora wpływają na jakość pracy redaktora? Czy jakość literacka jest tożsama z dobrem wydanej książki? Te 4 zagadnienia to moduły tematyczne kursu online Justyny Karolak „Redakcja merytoryczno-językowa. Logika i inne »tkanki miękkie« literatury”. W 2025 roku odbyła się jego druga edycja. 300 stron materiałów, w tym zadania kreatywne z rozbudowanymi kluczami, 5 godzin nagrań wideo, 2 grupowe spotkania międzymodułowe i finałowy panel dyskusyjny, a do tego niepowtarzalny styl dydaktyczny i pisarski Justyny – oto składniki kursu innego niż wszystkie dostępne na rynku. 

Co dał uczestnikom ten program edukacyjny? Między innymi rzadko spotykaną szansę, by przyjrzeć się różnym aspektom pracy nad utworami literackimi, porównać rozmaite możliwe podejścia do tego samego tekstu oraz przekonać się, jak – i dlaczego właśnie w ten sposób – ingeruje w tekst doświadczony specjalista. Zadania kreatywne przygotowane przez Justynę nierzadko okazywały się prawdziwym wyzwaniem. Absolwenci zwrócili też uwagę na solidną bazę teoretyczno- i praktycznoliteracką, na ogromną wiedzę, na której ekspertka zbudowała cały program.

• Redakcja merytoryczno-literacka w praktyce – warsztaty

O tym, że kurs redakcji merytoryczno-językowej może nadać codziennej pracy zupełnie nową jakość, rozmawialiśmy w marcu, podczas warsztatów online „Podwójne spojrzenie na manuskrypt literacki”. Było to spotkanie z dwiema redaktorkami o różnych doświadczeniach zawodowych: Justynie Karolak towarzyszyła Bernadeta Paczkowska, absolwentka pierwszej edycji kursu. Analizowaliśmy dwa autentyczne fragmenty utworów literackich, jeszcze niewydanych, i to w dwóch wersjach: przed redakcją i po redakcji.

• Wykład ekspercki o redagowaniu dialogów

W Akademii Redaktora wiemy, że praca nad powieściami, opowiadaniami i innymi utworami literackimi to często marzenie adeptów redaktorskiego fachu – i że nie ma porządnego redagowania literatury bez znajomości tajników warstwy dialogowej. Dlatego w tym roku wykład ekspercki Justyny Karolak poprzedzający rozpoczęcie kursu redakcji merytoryczno-językowej dotyczył właśnie edycji dialogów. To była cenna dawka wiedzy nie tylko dla redaktorów, lecz także dla pisarzy, tłumaczy, korektorów i czytelników – pasjonatów.

5. Redakcja tekstów dla dzieci – ścieżka nietypowych wyzwań

Nie każdy potrafi spojrzeć na redagowaną książkę oczami małego czytelnika. Na szczęście można się sprawdzić w tej roli w bezpiecznych, szkoleniowych warunkach. A jeśli szkolenie prowadzi Dominika Cieśla-Szymańska – ekspertka współpracująca m.in. z wydawnictwem Dwie Siostry, mająca dar zaciekawiania i zarażania pasją – to jedno spotkanie pozostawia wielki, pozytywny niedosyt.

Kwietniowe warsztaty „Zwięźle, mądrze i dowcipnie – o redagowaniu książek edukacyjnych dla dzieci” były podwójną szansą: po pierwsze – by zdobyć lub uzupełnić wiedzę o specyfice książek dla niedorosłych, a po drugie – by poćwiczyć specjalistyczną redakcję w praktyce, na autentycznym materiale. Wspólnie redagowaliśmy fragment przetłumaczonej książki o tematyce ekologicznej. Zadanie okazało się zaskakująco złożone!

Dostosowanie publikacji do wieku i wiedzy czytelnika, poprawność, komunikatywność i przejrzystość, relacja między tekstem a ilustracjami, atrakcyjność, zwięzłość, sprawy techniczne – to tylko część wyzwań, z którymi mierzą się redaktorzy tekstów dla dzieci.

Warsztaty Dominiki jeszcze wrócą do harmonogramu szkoleń Akademii Redaktora. Zapisz się na listę zainteresowanych, by nie przegapić informacji o kolejnym terminie!

6. Przyszłość zawodów humanistycznych w erze AI – debata

Rok 2025 to czas sztucznej inteligencji. Czy to dobrze? Czy to źle? Przyglądamy się tej kwestii uważnie, bo wielu redaktorów obawia się, że AI odbierze im pracę. W Akademii Redaktora wierzymy, że każdy problem trzeba najpierw dobrze zrozumieć – bo może jest nie tyle zagrożeniem, ile trudnością do pokonania. A może nawet okazją do rozwoju?

W maju 2025 roku Monika Tańska poprowadziła debatę z Anną Klingofer-Szostakowską, tłumaczką literacką, oraz z Iwoną Burką, projektantką myślenia w epoce AI. Rozmawialiśmy m.in. o tym, czym właściwie jest AI, czy (i jak) redaktor może zrobić pożytek z modeli sztucznej inteligencji, co z prawami autorskimi do tekstów AI oraz jak działać, by nie dać się pokonać technologii.

Konieczność przyjęcia proaktywnej postawy to tylko jeden z wielu wniosków z tej rozmowy.

7. Cykl szkoleń o reformie ortografii

Reforma ortografii, która ma wejść w życie 1 stycznia 2026 roku, wywołała w branży niemały zamęt, a nawet popłoch. My jednak wychodzimy z założenia, że zasady pisowni są jak wytyczne redakcyjne – trzeba je po prostu dobrze poznać i nauczyć się je stosować w praktyce, niezależnie od tego, czy nam się podobają, czy nie. Dlatego oswajanie z nową rzeczywistością językową rozpoczęłyśmy już w połowie 2025 roku. W Akademii Redaktora odbywały się cykliczne szkolenia „Planowana reforma ortografii a praktyka zawodowa redaktorów”. Prowadził je dr Tomasz Karpowicz.

To był strzał w dziesiątkę. Od czerwca do października do Akademii Redaktora przybywali tłumnie redaktorzy, korektorzy, wydawcy, tłumacze, urzędnicy i inne osoby pracujące ze słowami. O czym to świadczy? Z pewnością o tym, że reforma ortografii 2026 jest wyzwaniem dla profesjonalnych i nieprofesjonalnych użytkowników polszczyzny, a także o tym, że nowe zasady językowe trudno ocenić w sposób jednoznacznie pozytywny. Więcej na ten temat przeczytasz w naszym artykule „Reforma ortografii 2026. Zalety i wady zmian pisowni”.

Jeśli jesteś zainteresowany zamkniętym szkoleniem z reformy ortograficznej, kliknij tutaj.

8. Redagowanie tekstów naukowych w praktyce – warsztaty

Skomplikowana treść, nadmierna złożoność, niekontrolowana składnia, pułapki merytoryczne, żargon, analityzmy, a do tego jeszcze przypisy, bibliografia, indeksy, tabele, wykresy, schematy… Oto zaledwie pobieżne spojrzenie na gąszcz, przez jaki przedzierają się na co dzień redaktorzy tekstów naukowych. Czy ta specjalizacja, jedna z najtrudniejszych w naszym zawodzie, może być satysfakcjonująca? Mirosława Grabowska – niebywale doświadczona redaktorka publikacji naukowych – pokazała nam, że może, i to bardzo!

Uczestnicy czerwcowego szkolenia „Redaktor w gąszczu publikacji naukowych” dowiedzieli się, jak wieloaspektowa jest praca nad takimi tekstami oraz jak redaktor może uporządkować swoje działania, by zapewnić publikacji wysoką jakość. Omówiliśmy kontekst prawny i logistyczny, typy publikacji naukowych oraz cechy stylu, a następnie przeszliśmy do praktycznych ćwiczeń.

Nie taki gąszcz straszny, jak go malują, gdy podąża się ścieżką wytyczoną przez ekspertkę. Chcesz się przekonać, czy redagowanie publikacji naukowych to specjalizacja dla Ciebie? Zapisz się na listę zainteresowanych, a powiadomimy Cię o dacie kolejnego szkolenia prowadzonego przez Mirosławę Grabowską.

9. Wiedza za wiedzę – projekt Moniki Tańskiej

„Mam szalony pomysł” – oznajmiła pewnego sierpniowego dnia Monika Tańska. Członkowie naszej społeczności już wiedzą, że takie słowa z ust twórczyni AR wróżą coś dobrego. I rzeczywiście, bo oto powstał nowy projekt szkoleniowy – „Wiedza za wiedzę”. Zasada była prosta: Monika poprowadzi nieodpłatne warsztaty online z zakresu redagowania tekstów pisanych współczesną polszczyzną, a w zamian uczestnicy udzielą jej informacji zwrotnej na temat jej sposobu nauczania.

Liczba chętnych okazała się tak duża, że trzeba było stworzyć dwie grupy! Zajęcia odbywały się aż do października.

Efekt? Bardzo pozytywny, o czym przekonali się już m.in. uczestnicy Gdańskich Targów Książki i Kongresu Efektywnej Edukacji (o tych wydarzeniach – za chwilę). Monika kontynuuje swój rozwój w dziedzinie nauczania dorosłych i opracowuje kolejne autorskie szkolenia.

Wydarzenia branżowe offline

Na co dzień Akademia Redaktora działa online, ale w dalszym ciągu uważamy, że nic nie zastąpi spotkań na żywo. Właśnie dlatego wszędzie nas pełno. Poznań? Chętnie. Ruda Śląska? Czemu nie. Szczebrzeszyn, Gdańsk, Warszawa? Jasne! Gdzie redaktorzy – tam AR.

1. Poznańskie Targi Książki

W marcu Monika Tańska przybyła do Poznania w podwójnej roli: jako twórczyni Akademii Redaktora oraz jako współzałożycielka Stowarzyszenia Forum Redaktorów i Korektorów. Jak było? Inspirująco i motywująco!

Poznańskie targi to zawsze okazja do zapoznania się z nowościami wydawniczymi (i z ciekawymi rozwiązaniami edytorskimi), dlatego dużo czasu upłynęło nam na spotkaniach z pisarzami i na zwiedzaniu stoisk wystawców. A skoro o stoiskach mowa, to jedno z nich było wyjątkowe, bo dyżurowali przy nim przedstawiciele trzech środowisk twórczych: Unii Literackiej, Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury oraz FoRiK. Rozmowom nie było końca, zwłaszcza że w tym czasie rozwijały się kolejne wątki ogólnopolskiej dyskusji o kondycji rynku książki.

2. Ogólnopolskie Targi Książki Wydawców Niezależnych w Rudzie Śląskiej

W lipcu Monika Tańska miała okazję poznać autorów, którzy podjęli się niełatwego zadania samodzielnego wydania i promowania swoich książek. Wydarzenie odbywało się w pięknej przestrzeni Stacji Biblioteka (tak, zwiedzanie ciekawych książkowych miejsc to kolejna zaleta branżowych wydarzeń offline).

Podczas targów odbył się także panel dyskusyjny „Jak powstaje książka”. Monika Tańska wzięła w nim udział jako jedna z zaproszonych ekspertek.

3. Festiwal Stolica Języka Polskiego w Szczebrzeszynie

Do tego wyjazdu podeszliśmy zupełnie na luzie – połączyliśmy poszukiwanie zawodowych inspiracji z relaksem i integracją. Nie skupialiśmy się na odhaczaniu kolejnych punktów programu, a i tak przydarzyły nam się świetne spotkania i rozmowy, m.in. z Łukaszem Orbitowskim i z prof. Jarosławem Liberkiem. Na „Impro”, czyli językowych przerywnikach, śmialiśmy się do łez!

A że sierpniowa pogoda sprzyjała, nie odmówiliśmy sobie małego spływu kajakowego ani zwiedzania zamku Krzyżtopór (było prawie po drodze!).

4. Gdańskie Targi Książki

W tym roku organizatorzy Gdańskich Targów Książki zdecydowali się na eksperyment: dzień branżowy. Przyjemna, industrialno-roślinna przestrzeń Europejskiego Centrum Solidarności ugościła najpierw redaktorów, korektorów, tłumaczy, bibliotekarzy, księgarzy i innych specjalistów ze świata tekstów, a dopiero później – tłumy czytelników.

Nie mogliśmy przepuścić takiej okazji! Akademia Redaktora zadebiutowała jako wystawca i organizator targowych warsztatów offline. Zrobiło się limonkowo-granatowo! Osoby odwiedzające nasze stoisko mogły liczyć na porady, branżowe inspiracje, wymianę doświadczeń, a także gadżety: zakładki do książek i długopisy. Tymczasem w jednej z sal Justyna Karolak wprowadzała uczestników swoich warsztatów w tajniki edycji dialogów. To jeszcze nie wszystko! Monika Tańska wygłosiła prelekcję o standardach redakcyjnych, a także – jako przedstawicielka stowarzyszenia FoRiK, razem z prezeską Justyną Żebrowską – wystąpiła w dyskusji o pracy i kompetencjach redaktora w czasach sztucznej inteligencji.

Tutaj przeczytasz całą relację z Gdańskich Targów Książki 2025.

5. Kongres Efektywnej Komunikacji

W październiku do Warszawy przybyły tłumy osób zainteresowanych prostym językiem, skutecznym porozumiewaniem się oraz dostępnością edukacyjno-informacyjną. Wśród nich – Monika Tańska, tym razem nie tylko jako słuchaczka, lecz także jako prowadząca warsztaty.

Czym jest Kongres Efektywnej Edukacji, jakie szkolenie poprowadziła Monika, co rozbudziło największe emocje podczas debat, a także jak formułować skuteczne komunikaty i wdrażać reguły prostego języka – o tym wszystkim przeczytasz w artykule podsumowującym to wydarzenie.

Redaktorzy przy kawie

Zaczęło się spontanicznie, a stało się tradycją. Redaktorzy przy kawie to cykl luźnych spotkań, trwający nieprzerwanie niemal od początku istnienia Akademii Redaktora. Nigdy nie przygotowujemy agendy – rozmawiamy o tym, co się dzieje w branży, nad czym pracujemy, co nas napędza, co sprawia nam trudności. Stawki i warunki pracy redaktora to temat, który powraca najczęściej i wywołuje największe emocje.

No dobrze, szczerze mówiąc – chyba ani razu nie obeszło się też bez luźnych pogaduszek o naszych pozatekstowych pasjach, zwierzakach, podróżach, codziennych przyjemnościach. Zdarzają się też głębokie rozmowy i zwierzenia: o planach, marzeniach, wyjątkowych życiowych perypetiach… 

Czasami zagadujemy się tak bardzo, że zapominamy uwiecznić spotkanie na zdjęciu! Tak było np. podczas lipcowej dyskusji online. Niekiedy dołączają do nas goście. Możesz ich już znać z redaktorsko-książkowego świata. W czerwcu odwiedził nas Michał Rusinek, a we wrześniu – Łukasz Mackiewicz.

Każde spotkanie jest inne, a wszystkie – cenne. Relacje z niektórych znajdziesz na naszym instagramowym profilu.

Zobacz, gdzie piliśmy kawę w 2025 roku, i dołącz do nas następnym razem!

1. Katowice – kawiarnia Fotograficzna
2. Ruda Śląska – Stacja Biblioteka
3. Redaktorzy przy kawie ONLINE
4. Katowice – kawiarnia Fotograficzna
5. Kraków – Zakręcony Pan Cogito
6. Poznań – Masz Babo Placek
7. Zielona Góra – Zajazd Kultury
8. Opole – Ama Molto
9. Opole – Grabówka i Kafka
10. Ruda Śląska – Stacja Biblioteka
11. Kraków – Nić
12. Redaktorzy przy kawie ONLINE
13. Zamość – Dolce Vita
14. Kraków – Cytat Cafe
15. Gdańsk – Europejskie Centrum Solidarności

Artykuły i wywiady

Czy wiesz, że niektóre materiały przygotowane w Akademii Redaktora w 2025 roku wciąż czekają na to, aż z nich skorzystasz?

1. Baza wiedzy – blog Moniki Tańskiej 

W 2025 roku rozwijaliśmy bezpłatną bazę wiedzy AR – znajdziesz ją na blogu Moniki Tańskiej. Zwróć uwagę zwłaszcza na te artykuły:

• „Reforma ortografii 2026. Zalety i wady zmian pisowni”;
• „Dobre strony złych wydań? Cięcie kosztów w procesie wydawniczym a przyszłość zawodu redaktora”;
• „W prostym języku ważne jest oduczanie. Podsumowanie Kongresu Efektywnej Komunikacji”.

2. Artykuł „Ile zarabia redaktor?”

O zarobkach nigdy dość, zwłaszcza w zawodzie tak niedocenianym jak nasz. Dlatego opracowaliśmy ankietę i przeprowadziliśmy analizę stawek redaktorów na przełomie 2024 i 2025 roku. 

Pisaliśmy o tym, jakie dane trzeba wziąć pod uwagę, by oszacować zarobki redaktora, jak wydawnictwa wyceniają pracę redaktorów, ile płacą redaktorom self-publisherzy, gdzie jeszcze pracują redaktorzy i za jakie stawki, jak zarobki redaktora mają się do płacy minimalnej i do średniej krajowej, a także o tym, jakie wyzwania i szanse czekają redaktorów w 2025 roku.

Artykuł wysyłaliśmy bezpłatnie odbiorcom newslettera AR.

3. Wywiad z Moniką Tańską

„Gdy opowiadam, czym się zajmuję, to zwykle najpierw jest niedowierzanie” – powiedziała Monika Tańska w lipcowym wywiadzie dla biznesowego portalu mycompanypolska.pl. Jeśli chcesz wiedzieć, skąd takie reakcje, a także: jak wejść do branży, jakie są warunki pracy redaktorów i jak działa stowarzyszenie FoRiK – koniecznie przeczytaj cały tekst.

Dziękujemy za wspólny rok!

Ten czas nie byłby tak intensywny ani tak udany, gdyby nie zaangażowanie wielu osób – zarówno tych przygotowujących wydarzenia i produkty, jak i tych, dla których Akademia Redaktora powstała.

Serdecznie dziękujemy wszystkim wykładowcom, redaktorom AR, asystentkom, specjalistom udzielającym nam wsparcia technicznego. Jesteście niezastąpieni!

Gorące podziękowania przesyłamy redaktorom, korektorom, tłumaczom i innym specjalistom od słów, osobom uczącym się pracy z tekstem – wszystkim, którzy wzięli udział choćby w jednym tegorocznym wydarzeniu lub skorzystali z choćby jednego produktu AR. Dzięki Wam czujemy, że nasze działania mają sens i wartość.

Co dalej? Jeszcze więcej szkoleń, kursów, warsztatów, artykułów i spotkań – nie tylko online. Pozostań w pobliżu – wkrótce podzielimy się z Tobą wieściami o nowościach!